Emre Yumlu 
Web3 ekosistemi, finansal egemenliği kullanıcıya geri verme iddiasıyla büyürken, kimlik konusu hâlâ merkezi çözümlerin gölgesinde kalmaya devam ediyor. Cüzdanlar, stablecoin’ler ve zincirler arası uygulamalar hızla gelişse de, kullanıcıların her platformda yeniden doğrulama yapması, kişisel verilerin farklı sunucularda tutulması ve regülasyon baskısı, Web3’ün ölçeklenmesini sınırlayan temel sorunlardan biri olarak öne çıkıyor. Bu noktada idOS (IDOS), Web3 için eksik olan kimlik katmanını inşa etmeyi hedefleyen, merkeziyetsiz ve zincirden bağımsız bir kimlik altyapısı olarak konumlanıyor.
Proje, kullanıcıların kimliklerini tek sefer doğrulayıp farklı uygulamalarda tekrar tekrar kullanabilmesini mümkün kılarken, bunu tamamen self-custody ve gizlilik odaklı bir mimariyle sunuyor.
idOS (IDOS) Ne Amaçlıyor?
idOS, açık kaynaklı, modüler ve birlikte çalışabilir bir Web3 kimlik işletim sistemidir. Temel amacı, internet ekonomisinde kimliğin yeniden kullanıcıya ait olmasını sağlamak ve kimlik doğrulama süreçlerini merkezi platformlardan bağımsız hâle getirmektir.
Platform; zincirden bağımsız (chain-agnostic) yapısı, regülasyon uyumluluğu, self-sovereign identity yaklaşımı ve merkeziyetsiz mimarisiyle Web3’te kalıcı ve taşınabilir bir kimlik katmanı oluşturur. Kullanıcılar, kimlik verilerini kendileri yönetir, şifrelenmiş şekilde saklar ve bu verilere kimin, ne kadar süreyle erişebileceğine bizzat karar verir.
Web3’te Kimlik Sorunu ve idOS’un Yaklaşımı
Geleneksel internet modelinde kimlik, platformların kontrolündedir. Web3 bu yapıyı yıkmayı hedeflese de KYC, AML ve veri saklama gereklilikleri nedeniyle kimlik konusu hâlâ merkezi çözümlere bağımlıdır. Proje bu çelişkiyi şu yaklaşımla çözer:
-
Kimlik verileri merkezi sunucularda değil, kullanıcıya ait şifrelenmiş depolama alanlarında tutulur
-
Doğrulama bir kez yapılır, farklı uygulamalarda tekrar kullanılabilir
-
Erişim yetkileri imza bazlıdır ve istenildiği an iptal edilebilir
-
Regülasyonlara uyum, kullanıcı verisini ele geçirmeden sağlanır
Bu yapı, Web3’te hem kullanıcı gizliliğini hem de kurumsal uyumluluğu aynı anda mümkün kılar.
iDOS Nasıl Çalışır?
Projenin mimarisi iki ana bileşenden oluşur:
1. dStorage Ağı (Dağıtık Veri Depolama)
Kullanıcıya ait kimlik ve KYC verileri, uçtan uca şifrelenmiş şekilde merkeziyetsiz depolama node’larında tutulur. Bu veriler:
-
Kullanıcının anahtarlarıyla korunur
-
idOS veya üçüncü taraflar tarafından kopyalanmaz
-
Zincir üstü değil, zincirden bağımsız şekilde saklanır
“Your keys, your data” yaklaşımı bu mimarinin temelini oluşturur.
2. Erişim Yönetim Protokolü
Kullanıcılar, kimlik verilerine erişimi uygulamalara veya servis sağlayıcılara tek imza ile verir. Bu erişim:
-
Belirli veri alanlarıyla sınırlanabilir
-
Süreli veya süresiz tanımlanabilir
-
İstenildiği an geri alınabilir
Bu sayede kullanıcı, tüm kimliğini paylaşmak yerine yalnızca gerekli bilgileri sunar.
Stablecoin Ekonomisi için Taşınabilir Kimlik
idOS’un odaklandığı ana alanlardan biri stablecoin ekosistemidir. Stablecoin’ler küresel para transferini çözerken, kullanıcıların regülasyonlara uyumlu şekilde sisteme dâhil olması hâlâ ciddi bir engel oluşturmaktadır.
Sistem bu sorunu şu prensiple ele alır:
“Bir kez KYC, sınırsız uygulama.”
Kullanıcılar kimliklerini bir defa doğrular, ardından farklı stablecoin uygulamalarında, farklı zincirlerde yeniden doğrulama ihtiyacı olmadan işlem yapabilir. Bu yaklaşım:
-
Onboarding süresini saniyelere indirir
-
Kullanıcı terk oranını azaltır
-
Uygulamalar için uyumluluk maliyetini düşürür
Kullanıcı Deneyimi: Yüz Doğrulama ve Self-Custody
Proje, kullanıcı tarafında karmaşık Web3 süreçlerini görünmez kılmayı hedefler. Sistem:
-
Yüz doğrulama ile giriş, kimlik doğrulama ve hesap kurtarma imkânı sunar
-
Harici cihazlar, tarayıcılar veya merkezi donanımlar gerektirmez
-
Tüm süreç kişisel cihaz üzerinden gerçekleştirilir
Doğrulama süresi genellikle birkaç saniye içinde tamamlanır ve kullanıcı verileri tamamen şifreli şekilde saklanır.
Uygulamalar ve Geliştiriciler için idOS
idOS, yalnızca kullanıcılar için değil, uygulama geliştiriciler için de kapsamlı bir altyapı sunar.
Stablecoin ve Web3 Uygulamaları için Avantajlar
-
Cüzdan imzası veya yüz doğrulama ile login ve authentication
-
Mevcut KYC sağlayıcılarıyla uyumlu yapı
-
Kullanıcı verisi saklamadan regülasyon uyumluluğu
-
GDPR ve KYC/AML gerekliliklerine uygun mimari
Bu sayede uygulamalar, PII (kişisel veriler) tutma riskini ortadan kaldırırken, uyumluluk süreçlerini kendi sistemi üzerinden yönetebilir.
SDK ve Entegrasyon
Proje, çoğu büyük blockchain ile uyumlu, kolay entegre edilebilir bir SDK sunar. Özellikler:
-
Tüm büyük zincirlerle uyumluluk
-
Herhangi bir KYC sağlayıcısıyla çalışabilme
-
Önceden doğrulanmış kullanıcıların anında onboard edilmesi
Desteklenen Ekosistemler
Proje; Ethereum, Arbitrum, Gnosis, Near, Tezos, Radix, Stellar, XRP Ledger, Aleph Zero, Partisia Blockchain, Etherlink, Fabric gibi birçok ağ ve altyapıyla birlikte çalışabilir yapıdadır. Bu geniş uyumluluk, projeyi gerçek anlamda zincirden bağımsız bir kimlik katmanı hâline getirir.
idOS Token Nedir?
IDOS, idOS ağının utility token’ıdır. Ağ güvenliği, staking mekanizması ve ekosistem teşvikleri bu token üzerinden yürütülür.
-
ERC-20 standardındadır
-
İlk olarak Arbitrum One üzerinde deploy edilmiştir
-
Toplam arz sabittir: 1.000.000.000 IDOS
Token dağıtımı ve vesting yapısı, uzun vadeli ağ güvenliği ve topluluk katılımını önceleyecek şekilde tasarlanmıştır.
idOS (IDOS) Tokenomics
1.Topluluk – %41,3
- Staking Ödülleri – %15,0
- Community Sales – %12,5’e kadar
- Kullanıcı Teşvikleri ve Airdrop’lar – %8,8
- Community Reserve – %5,0
2.Ekip ve Danışmanlar – %10,9
3.Building Partners – %7,6
4.Özel Katkıcılar – Konsorsiyum Üyeleri – %10,4
5.Özel Katkıcılar – VC’ler ve Melek Yatırımcılar – %8,1
6.idOS Association – Listings ve Likidite Rezervi – %9,5
7.idOS Association – Treasury – %12,2
Vesting:
idOS Yatırımcılar
Proje, Web3 altyapı ve finans dünyasından güçlü isimlerin desteğini almış bir projedir. Toplamda 4,5 milyon dolarlık yatırım toplayan proje, hem kurumsal hem de ekosistem odaklı yatırımcı profiliyle dikkat çeker.
Yatırımcılar:
-
Circle
-
Fabric Ventures
-
Ripple
-
Arbitrum Foundation
-
Gnosis
-
Tezos Foundation
-
Aleph
-
Near Foundation
idOS (IDOS) Ekip
idOS’un arkasında, Web3, finans ve altyapı tarafında deneyimli bir kurucu ekip bulunuyor. Projenin teknik ve vizyoner yönü, uzun vadeli sürdürülebilirlik hedefiyle şekillendirilmiş durumda.
Ekip Üyeleri:
-
Lluís Bardet Álvarez – Co-Founder (Kurucu Ortak)
-
Julian Leitloff – Co-Founder (Kurucu Ortak)
Resmi Bağlantılar
Son dakika kripto para haberleri için hemen tıkla
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.