Emre Yumlu 
Blokzincir teknolojisinin en temel problemlerinden biri olan ölçeklenebilirlik, yıllardır hem geliştiriciler hem de kurumsal kullanıcılar için ciddi bir engel oluşturuyor. Zilliqa (ZIL), bu sorunu doğrudan mimari seviyede ele alarak yüksek işlem kapasitesi, düşük gecikme süresi ve kurumsal kullanıma uygun bir yapı sunmayı hedefleyen public ve permissionless bir blockchain ağıdır.
Zilliqa’nın temel amacı, ağ büyüdükçe performansın düşmesi yerine artmasını sağlayan bir altyapı kurmak ve bunu güvenlikten ödün vermeden gerçekleştirmektir. Bu hedef doğrultusunda Zilliqa, sharding’i blokzincirin merkezine yerleştiren ilk projelerden biri olarak konumlanır.
Zilliqa (ZIL) Nasıl Ortaya Çıktı?
Zilliqa’nın fikir temelleri 2016 yılında atıldı. Singapur Ulusal Üniversitesi (NUS) Bilgisayar Bilimleri Fakültesi’nde görev yapan Prateek Saxena ve ekibi, sharding tabanlı bir blokzincirin işlem verimliliğini nasıl artırabileceğini ortaya koyan akademik bir çalışma yayımladı.
Bu çalışmanın ardından Zilliqa Research, Haziran 2017’de resmen kuruldu. Projenin test ağı Mart 2018’de kullanıma açıldı ve yaklaşık bir yıl sonra, Haziran 2019’da ana ağ (mainnet) lansmanı gerçekleştirildi. Bu süreçte Zilliqa, akademik temelli bir araştırma projesinden, aktif olarak kullanılan bir blokzincir ağına dönüştü.
2020 itibarıyla ağ üzerinde staking ve yield farming mekanizmaları da devreye alındı ve ZIL token yalnızca işlem ücretleri için değil, ağ güvenliği ve yönetişim açısından da önemli bir rol üstlenmeye başladı.
Zilliqa Nasıl Çalışır? Sharding Tabanlı Mimari
Zilliqa’yı diğer Layer-1 projelerden ayıran en önemli unsur, tamamen sharded bir ağ mimarisine dayanmasıdır. Ağ, farklı shard’lara bölünür ve her shard kendi işlemlerini paralel olarak işler. Bu yapı sayesinde:
-
Ağ büyüdükçe işlem kapasitesi artar
-
TPS (saniye başına işlem sayısı) doğrusal şekilde ölçeklenir
-
İşlem yoğunluğu performansı düşürmez
Her shard bağımsız çalıştığı için işlemler işlendiği anda blokzincire eklenir; ek onay sürelerine ihtiyaç duyulmaz. Bu yaklaşım, Zilliqa’yı özellikle yüksek hacimli kullanım senaryoları için uygun hale getirir.
Kurumsal Odak: EVM Uyumluluğu ve x-Shards
Zilliqa son yıllarda altyapısını kurumsal ve geliştirici dostu bir modele doğru evriltmiştir. Bu dönüşümün merkezinde iki önemli unsur yer alır: native EVM uyumluluğu ve x-Shards.
Native EVM Uyumluluğu
Zilliqa, Ethereum Virtual Machine (EVM) ile tam uyumlu çalışacak şekilde güncellenmiştir. Bu sayede geliştiriciler:
-
Solidity gibi yaygın dilleri kullanabilir
-
Mevcut Ethereum araçlarını ve SDK’larını entegre edebilir
-
Ethereum ekosistemindeki protokollerle kolayca bağlantı kurabilir
x-Shards Nedir?
x-Shards, geliştiricilerin ve kurumların özelleştirilebilir, izole blockchain ortamları oluşturmasını sağlayan bir yapı sunar. Bu shard’lar üzerinde:
-
Gas ücretleri
-
Blok süreleri
-
Gizlilik ve erişim seviyeleri
tamamen ihtiyaca göre ayarlanabilir.
Bu yapı, Zilliqa’yı yalnızca bir Layer-1 değil, aynı zamanda blockchain-as-a-service platformu haline getirir.
Konsensüs Mekanizması ve Ağ Performansı
Zilliqa, hızlı ve çevre dostu bir konsensüs mekanizması kullanır. Ağ, yüksek güvenlik gerektiren kurumsal uygulamalar için optimize edilmiştir. Düşük enerji tüketimiyle çalışması, onu “green blockchain” yaklaşımına yakınlaştırır.
Zilliqa ana ağı, lansman döneminde günlük ortalama 900 blok üretirken, zamanla bu sayı 2.500 blok seviyesinin üzerine çıkmıştır. Ağ, aylık bazda milyonlarca işlemi sorunsuz şekilde gerçekleştirebilen aktif bir ekosisteme sahiptir.
Zilliqa (ZIL) Token Nedir?
ZIL, Zilliqa ağının yerel yardımcı token’ıdır ve şu amaçlarla kullanılır:
-
İşlem ücretlerinin ödenmesi
-
Akıllı kontratların çalıştırılması
-
Staking yoluyla ağ güvenliğinin sağlanması
-
Yönetişim süreçlerine katılım
ZIL, hem teknik altyapının devamlılığı hem de ekonomik teşvik mekanizmaları açısından ağın merkezinde yer alır.
Zilliqa (ZIL) Staking Modelleri
Zilliqa, iki farklı staking yaklaşımı sunar:
Klasik Staking
Kullanıcılar ZIL token’larını bir doğrulayıcıya kilitleyerek ödül kazanır. Bu süreçte token’lar kilitli kalır ve ağ güvenliğine katkı sağlanır.
Likit Staking
Likit staking modelinde kullanıcılar, stake edilmiş varlıklarını ek DeFi aktivitelerinde kullanmaya devam edebilir. Bu sayede hem staking getirisi elde edilir hem de likidite korunur.
Zilliqa (ZIL) Tokenomics
ZIL arzı, ağın uzun vadeli sürdürülebilirliği ve teşvik dengesi gözetilerek dağıtılmıştır:
- Madencilik Ödülleri: %40
- Topluluk Satışı: %27,26
- Zilliqa Araştırması: %12
- Anquan: %10
- Zilliqa Ekibi: %5
- Danışmanlar ve ajanslar: %3
- Erken Katkıcılar: %2,74
Bu yapı, hem erken katkı sağlayanları hem de uzun vadeli ağ katılımcılarını dengelemeyi amaçlar.
Zilliqa (ZIL) Yatırımcıları
Zilliqa, farklı yatırım turlarında hem kripto odaklı hem de geleneksel risk sermayesi fonlarından destek almıştır. Bu yatırımcılar, projenin kurumsal vizyonuna ve teknik altyapısına duyulan güveni yansıtır.
Tier 1
-
Polychain Capital
Tier 2
-
FBG Capital
-
IOSG Ventures
-
Kenetic Capital
-
Eden Block
Tier 3
-
NGC Ventures
-
Signum Capital
-
One Block Capital
Tier 4
-
Chainfund Capital
Zilliqa (ZIL) Ekibi
Zilliqa’nın arkasında, akademik geçmişi güçlü ve sektör tecrübesi yüksek bir ekip yer alır. Proje, üniversite araştırmalarından doğmuş olmasıyla bu alanda istisnai bir konuma sahiptir.
Kurucu Ekip
-
Xinshu Dong – Co-Founder (Kurucu Ortak)
-
Amrit Kumar – Co-Founder (Kurucu Ortak)
-
Max Kantelia – Co-Founder (Kurucu Ortak)
-
Prateek Saxena – Co-Founder (Kurucu Ortak)
-
Tan Jun Hao – Co-Founder (Kurucu Ortak)
-
Juzar Motiwalla – Co-Founder (Kurucu Ortak)
Yönetim ve Danışmanlar
-
Mark Hemsley – Chairman of the Board (Yönetim Kurulu Başkanı)
-
Richard Watts – CTO (Teknoloji Direktörü)
-
Do Chen Ying – Strategic Advisor (Stratejik Danışman)
Resmi Bağlantılar
Son Dakika kripto para haberleri için hemen tıkla
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.