Yeliz Akmaca 
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı ortak operasyonlar 18’inci gününe girerken, bölgedeki gerilim daha da derinleşiyor. Trump‘tan gelen “savaş birkaç haftaya bitecek” söylemleri piyasalarda temkinli bir umut yaratıyor. Ancak sahadaki gerçekler karmaşık bir tablo ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu iyimser açıklamaların ardında stratejik bir algı yönetimi olabileceği konusunda hemfikir.
“Kısa Sürede Bitecek” Söylemleri
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ABC News’e yaptığı açıklamada çatışmanın “önümüzdeki birkaç hafta içinde, hatta belki daha erken sona erebileceğini” söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump ise bir gazetecinin “Savaş bir haftada biter mi?” sorusuna, “Belki bu hafta değil ama kısa sürede bitecek” yanıtını vererek sürece dair esnek bir takvim çizdi.
İşte bu noktada, sahadaki gerçekler bambaşka. İsrail ordusu, Tahran genelindeki altyapı tesislerini ve Beyrut’taki Hizbullah mevzilerini hedef alan yeni bir hava saldırısı dalgası başlattığını duyurdu. Ayrıca en az üç haftalık detaylı bir savaş planı hazırlandığı belirtiliyor.
Hürmüz Boğazı ve Enerji Krizi
Savaşın üçüncü haftasında ölü sayısı 2.000’i aştı. Brent petrol fiyatı 103,87 dolara çıkarak +3,66 dolar (%3,65) artış gösterdi. Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapalı kalıyor. Ve Trump’ın müttefiklerinden “su yolunu birlikte açma” talebi karşılık bulmadı. Bu durum, küresel enerji fiyatlarını tetikliyor ve enflasyon endişelerini artırıyor.
Salı sabahı, İran İsrail’e uzun menzilli füzeler fırlattı; Tahran hâlâ saldırı kapasitesini koruyor. Öte yandan, Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği’ne düzenlenen yoğun İHA ve roket saldırısı, çatışmanın vekalet savaşları üzerinden derinleşebileceğini gösteriyor.
Trump, dünya petrolünün yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı için oluşturulması planlanan koalisyonla ilgili de konuştu. “Birkaç ülke var, yakında isimlerini açıklayacağız. En başından beri istekli olanlar da var” diyerek ilerleyen günlerde netlik kazanacağını belirtti.
Öte yandan ABD Başkanı, bazı Avrupa müttefiklerinin katılım konusundaki isteksizliğine de değindi:
“NATO ile olan sorun, biz her zaman onların yanındayken onların bizim yanımızda olmaması.”
Aslında bu açıklama, sadece askeri bir planın ötesinde, bölgedeki güvenlik ve iş birliği eksikliklerine dikkat çekiyor; Hürmüz Boğazı’ndaki riskler yalnızca petrol taşımacılığını değil, küresel enerji ve ekonomik dengeleri de etkiliyor.
Trump: “Kimse Bunu Beklemiyordu, Şok Olduk”
İran’ın saldırı menzilini genişleterek BAE ve Suudi Arabistan gibi komşu ülkeleri hedef alması, Washington’da şaşkınlık yarattı. Fujairah’daki petrol tesislerine ikinci gün İHA saldırısı ve Abu Dabi’ye düşen balistik füze enkazı, bölgesel güvenliği tehdit ediyor.
Trump şunları söyledi:
“Onların Orta Doğu’daki diğer tüm ülkeleri hedef alması beklenmiyordu. Kimse bunu beklemiyordu. Şok olduk.”
Aslında istihbarat raporları, Trump’a bu risklerin önceden bildirildiğini gösteriyor. Uzmanlar, İran’ın stratejisinin “bölgesel işbirliğini cezalandırma” amacını taşıdığını ve piyasa ile sahadaki tabloyu öngörülebilir kıldığını vurguluyor.
Nükleer Tehdit ve Liderlik Belirsizliği
Trump süreci “büyük bir satranç oyunu” olarak tanımlıyor ve müdahalenin yapılmaması hâlinde 3. Dünya Savaşı veya nükleer felaket riskinin doğacağını savunuyor.
Trump ayrıca İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney’in durumuna dair spekülasyonlara değindi:
“Orada kiminle konuşacağımızı bilmiyoruz çünkü liderlerinin çoğu öldü.”
Savaşın Türkiye’ye Etkisi
Savaşın Türkiye ekonomisine etkisi de masada. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, çatışmaların kısa sürmesi hâlinde etkilerin sınırlı kalabileceğini belirtti:
“1–2 ay sürerse etkilerin kontrol edilebilir olduğunu düşünüyoruz ama daha uzun sürerse cari açık ve enflasyona etkilerinin olumsuz olma ihtimali var. Savaşın etkisini küçümsememek lazım ama bu etkiyi yönetiyoruz.”
Şimşek, geçen yıl yaşanan İsrail-İran gerilimini hatırlatarak, Hürmüz Körfezi’nin kapanmasının dünya enerji ve emtia ticareti üzerindeki ciddi sonuçlarını ve bunun Türkiye’ye yansımalarını da vurguladı.
Aslında bu açıklama, sadece ekonomik bir veri sunmakla kalmıyor; okuyucuya çatışmanın küresel ve yerel boyutlarını da özetleyerek perspektif kazandırıyor.
ABD, hâlâ İranlı yetkililerle görüşmelerini sürdürüyor; gelecek günler bu stratejik satranç oyununda şah-mat mı yoksa tüm bölgeyi saran bir yangın mı yaşanacağını gösterecek.
Son dakika kripto para haberleri için hemen tıkla
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.