Yeliz Akmaca 
Veri gizliliğinin kağıt üzerinde kaldığı bir dönemde, Nesa aslında yapay zeka dünyasına bambaşka bir soluk getiriyor. Klasik sistemlerin aksine “Kör Yapay Zeka” (Blind AI) teknolojisini kullanan bu platform, kullanıcı verilerini şifreleyerek düğümlerin bile içeriği görmesini engelliyor. Nesa (NES) nedir? sorusunun cevabı aslında oldukça basit: Verilerinizi dev şirketlerin insafına bırakmadan, merkeziyetsiz bir ağda yapay zeka çalıştırmanızı sağlayan bir Katman-1 blokzinciridir. İşte bu noktada güvenliğin matematiksel bir garantiye dönüştüğünü görüyoruz.
Proje Vizyonu ve Çıkış Noktası
Kurucular, merkezi bir LLM kullanırken aynı prompt’a farklı sonuç aldıklarını fark etti. Performans zamanla düşüyor, kontrol ve şeffaflık yoktu.
İşte bu noktada Nesa devreye girdi: “dünyanın ilk trustless ve açık AI ağı”. AI blockchain’e taşınıyor; performans herkes tarafından izlenebilir ve doğrulanabilir hale geliyor. ZKML teknikleri ile kritik sorgular güvenli ve şeffaf bir şekilde çalıştırılıyor.
Yukarıdaki şema, günümüz yapay zeka ekosisteminin nasıl merkezi bir ‘merkez bankası’ gibi çalıştığını özetliyor. Veri tekelini elinde tutan büyük yapılar, hizmet dağıtımını tek başlarına kontrol ederken; Nesa (NES) bu kapalı döngüyü kırarak yapay zekayı demokratikleştirmeyi ve merkeziyetsiz bir ekonomik modele taşımayı hedefliyor.
Akademik Derinlik: Kurucular ve Yönetim Kadrosu
Nesa ekibi, AI ve kriptografi alanında deneyimli kişilerden oluşuyor. Toplamda 200+ yayın ve 8+ konferans kabulü var.
Öne çıkan isimler:
- Dr. Marco Di Maggio: Kurucu, Harvard Crypto & Web3 Lab
- Patrick Colangelo: Kurucu, ölçeklenebilir teknoloji uzmanı
- Dr. Harry Yang: Co-Founder, eski Meta AI CTO
- Dr. Yue Zhao: Chief Scientist, USC AI profesörü
- Dr. Claudio Angione: Chief of Research, Alan Turing AI ödüllü
- Dr. Hongyang Zhang: Chief of Security, zkLLM ve EAGLE yaratıcısı
Diğer kilit roller: COO Stefan Luke, Chief of Innovation Dr. Junyu Liu, Chief of Platform Alan Boehme.
Yatırımcılar ve Ortaklıklar
Proje, Seed ve Series A+B round’larıyla fonlandı. Spesifik VC’ler sınırlı bilgi veriyor, ancak ekosistem bağlantıları MH Ventures, Mysten Labs, Selini Capital ve Aethir gibi isimleri içeriyor. Şu an odağı daha çok teknik gelişim ve model entegrasyonu.
Ayrıca Nesa, Web3 ve merkeziyetsiz AI protokolleriyle stratejik ortaklıklar kurarak ekosistemini güçlendiriyor. Bu kapsamda iki ana kategori öne çıkıyor:
- PROTOCOLS (Protokoller/Ortaklar): SecondLive, HOLOWORLD, PRIVASEA, FLock.io, STO (örn. STON.fi veya benzeri).
- NETWORKS (Ağlar/Blokzincirler): BNB CHAIN, Sei, XION, MANTA NETWORK.
Projenin İşleyişi
- Kullanıcı/dApp, şifrelenmiş sorgu gönderir.
- Model küçük parçalara bölünür (BSNS) ve global düğümlere dağıtılır.
- Düğümler EE ve HSS-EE teknikleri ile gizli inference yapar.
- MetaInf, en iyi yürütme stratejisini seçer.
- Sonuç doğrulanır ve kullanıcıya gönderilir.
Elbet bu süreç, tamamen dağıtık, gizlilik odaklı ve ölçeklenebilir şekilde işliyor. Düşük güçlü cihazlar bile katılabiliyor.
Yönetişim Nasıl İlerliyor?
- On-chain ve protokol içi.
- $NES token sahipleri, parametre değişiklikleri ve ekosistem fonlaması için oy kullanabiliyor.
- Token teşvikleri: geliştirici, model inceleyici, validator ve kullanıcılar ödüllendiriliyor.
Yol Haritası ve Ekosistemi
Şu an testnet aşamasında olan proje, kısa süre içinde ana ağa (mainnet) geçiş yapmayı hedefliyor. Ekosisteminde şimdiden 3000’den fazla açık kaynaklı AI modeli (Llama 3, Mistral vb.) barındırıyor. Geliştiricilerin tek bir satır kodla mevcut sistemlerini Nesa’ya taşıyabilmesi, adaptasyon hızını kesinlikle artıracaktır. Elbette piyasa koşulları her zaman değişkendir ama Nesa’nın sunduğu bu “gizli hesaplama” katmanı, yapay zeka çağının en büyük eksikliğini kapatmaya aday görünüyor.
Token Kullanım Alanları (NES)
- Gas ve işlem ücreti
- Staking (miner/validator)
- Ödül ve teşvik mekanizması
- AI sorgularının ödemesi
- Liquid staking ve PayForQuery işlemleri
Token Bilgileri ve Dağılımı
- Toplam arz: 1.000.000.000 NES
- Max supply: 1 milyar
- TGE: Ağustos 2024
Dağılım şöyle:
- R&D & Ecosystem: %41
- Genesis allocation (muhtemelen Community / Public / Airdrop / Incentives havuzu): %25.5
- Early backers (Pre/Seed/A/B): %13.5
- Initial Core Contributors: %10
- Foundation: %10
Nesa Ekosistemi ve Teknik Özellikler
Nesa; geliştirici, model sahibi, miner, validator ve kullanıcıyı tek bir çatı altında toplayan yaşayan bir ekosistemdir. Model Playground ile dağıtımı yapılan yapay zeka modelleri, Query Marketplace üzerinden sorgulanabilir hale gelirken, DAIs (Merkeziyetsiz AI uygulamaları) tüm bu sistemi akıllı sözleşmelerle entegre eder.
- AI Model Developer: Geliştiriciler modelleri ağa sunar.
- DApp Users: Kullanıcılar bu modelleri kullanmak için ödeme yapar.
- Miners (Madenciler): Bu işlemleri gerçekleştirmek için donanım gücü sağlar ve karşılığında token kazanır.
- Cryptocurrency Credit Report: Tüm bu işlemlerin şeffaf bir şekilde kaydedildiği ve güvenliğin sağlandığı döngüyü temsil eder.
Sistemin sunduğu temel özellikler ise gizlilik, doğrulanabilirlik, ölçeklenebilirlik ve açık katılım üzerine kuruludur. EE, HSS-EE, MetaInf ve BSNS gibi kriptografik yenilikler, veri güvenliğini hız kaybı yaşamadan sağlar.
Demokratik AI vizyonu sayesinde, yüksek maliyetli sunuculara gerek kalmadan düşük güçlü cihazlarla bile ağa katılım mümkündür. Ayrıca token teşvikleri ile güçlendirilen entegre pazar yapısı, tüm katılımcılar için şeffaf ve doğrudan bir ekonomi sunar.
Resmi Bağlantıları
Son dakika kripto para haberleri için hemen tıkla
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.