Yeliz Akmaca 
Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) yıllardır ertelenen ETF çıkışı artık teorik bir tartışma olmaktan çıktı. BoJ, 83 trilyon yenlik dev ETF portföyünü Ocak ayı itibarıyla elden çıkarmaya hazırlanıyor.Satışların tamamlanması tam 112 yıl sürebilir. Sürecin kendisi kısa değil; aksine, onlarca yıla yayılması planlanan kontrollü bir geri çekilme söz konusu.
Bu hamle, Japonya’da on yılı aşkın süredir uygulanan sıra dışı para politikasının fiilen sona yaklaştığına işaret ediyor. Piyasa için asıl kritik nokta ise satışın başlaması değil, nasıl ve hangi hızda yapılacağı.
Haberdeki kritik detaylara göre, BoJ bu satışları doğrudan borsaya satış emirleri girerek yapmayı planlamıyor. Bunun yerine, varlıkların yönetimi için özel bir kuruluşun devreye girmesi veya blok satış yöntemlerinin kullanılması masadaki en güçlü seçenekler arasında. Yani piyasada bir “satış baskısı” oluşmaması için her türlü önlem alınacak.
Satış Var, Acele Yok
BoJ, piyasaları sarsmamak için ETF’leri doğrudan ve agresif şekilde elden çıkarmayı düşünmüyor. Eylül ayındaki para politikası kurulu toplantısında alınan karara göre satışlar, defter değeri üzerinden yıllık 330 milyar yen hızında gerçekleştirilecek. Bu tempo korunursa, sürecin tamamlanmasının yaklaşık 112 yıl sürebileceği hesaplanıyor.
Eylül sonu itibarıyla merkez bankasının elindeki ETF’lerin piyasa değeri 83 trilyon yen seviyesine ulaşmış durumda. Aynı portföyün defter değeri ise 37,1 trilyon yen. Son yıllarda Japon hisse senedi piyasasında görülen güçlü yükseliş, BoJ’un bilançosundaki bu varlıkları kâğıt üzerinde devasa bir büyüklüğe taşıdı.
Görünmez Satış Stratejisi
BoJ, 2000’li yıllarda sorunlu bankalardan devralınan hisselerin satışında izlenen modele benzer bir yol izlemeyi hedefliyor. O dönemde yaklaşık 10 yıla yayılan hisse satışları, piyasada neredeyse hissedilmemişti. Şimdi de amaç aynı: satış var ama fiyatlarda panik yok.
Bu çerçevede aylık satışlarda istikrarlı bir tempo planlanıyor. Ancak sistemin tamamen otomatiğe bağlanmadığı da vurgulanıyor. 2008 Küresel Finansal Krizi benzeri bir stres senaryosunda, ETF satışlarının geçici olarak durdurulması masada tutuluyor.
Satış sürecinin operasyonel tarafı için BoJ’un, bu ayın başında açılan ihalede Sumitomo Mitsui Trust Bank ile çalışacağını açıklaması da dikkat çekici bir detay olarak öne çıkıyor.
Merkez Bankası Geri Çekilirken Boşluk Kimde Kalacak?
BoJ’un ETF portföyünün büyüklüğü, Japon borsasının yaklaşık %7’sine karşılık geliyor. Yani mesele yalnızca bir bilanço ayarlaması değil; piyasanın en büyük ve en pasif oyuncularından birinin sahneden yavaş yavaş çekilmesi söz konusu.
Burada risk, satış hızından çok zamanlama algısında yatıyor. Merkez bankası “normalleşiyorum” mesajı verdikçe, özel sektörün ve yabancı yatırımcının bu boşluğu hangi iştahla dolduracağı belirsizliğini koruyor.
Bir diğer kritik kırılma ise temettü tarafında. BoJ, bu ETF portföyünden yıllık yaklaşık 1,2 trilyon yen temettü geliri elde ediyor. Bu gelirden vazgeçilmesi, bankanın enflasyon hedeflerine olan güvenini gösteriyor; ancak aynı zamanda bilanço esnekliğini de azaltıyor.
Bu satış planı, Japonya’da yalnızca para politikasının değil, piyasa psikolojisinin de yeniden şekilleneceği bir döneme işaret ediyor. Devletin görünmez alıcı rolü zayıfladıkça, şirketlerin gerçek performansı ve yönetişim kalitesi daha fazla öne çıkacak.
Son Dakika kripto para haberleri için hemen tıkla.
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.