Yeliz Akmaca 
Brent petrol 98 dolar civarında işlem görürken Goldman Sachs, İran’la gerilimin tırmanması halinde fiyatın 120 dolara ulaşabileceğini öngördü. Bankanın emtia araştırmaları eş başkanı Daan Struyven, tanker saldırılarının genişlemesi ve yoğunlaşması halinde bu seviyenin mümkün olduğunu söyledi. Washington ile Tahran arasındaki gerilim ise yeniden sertleşiyor.
Trump İran’la Diplomasiyi Neden Reddetti?
ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yapılan ateşkes anlaşmasının “üzerinde yazı yazmaya bile değmeyeceğini” söyleyerek diplomatik sürece yönelik tutumunu sertleştirdi. Washington bunun yerine askeri saldırılar, yaptırımlar ve İran’ın ithalat ile ihracatını durdurmaya yönelik abluka uyguluyor.
Tahran tarafında ise savaşın ve ablukanın nasıl aşılacağı tartışılıyor. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Mohsen Rezaei, yeni bir strateji gerektiğini belirterek Hürmüz Boğazı’nın ötesine uzanan yeni bir dışlama bölgesi oluşturulması fikrini gündeme getirdi.
İran ile Umman arasında ise geçici bir güzergâh için görüşmeler sürüyor. Böylece geçen ay petrol fiyatlarını kısa süreliğine aşağı çeken Hürmüz koridoru görüşmeleri yeniden masaya gelmiş durumda. Fakat Washington’ın böyle bir düzenlemeyi kabul edip etmeyeceği henüz belli değil.
Brent Petrol Neden 100 Dolara Yaklaşıyor?
Brent petrol pazartesi günü yaklaşık 98 dolara kadar yükselerek temmuz sonundan beri en yüksek seviyesini gördü.
Yükselişin arkasında hafta sonundaki ABD saldırıları da bulunuyor. Üç İran tankerinin hedef alınmasının ardından pazartesi günü Suudi Arabistan devlet petrol şirketi Saudi Aramco’nun Cizan’daki tesisine yönelik bir saldırı gerçekleşti.
Petrol piyasasında sadece arz endişeleri değil, stoklar da baskıyı artırıyor.
Energy Aspects verilerine göre Çin dışındaki petrol stokları savaşın başlamasından bu yana 400 milyon varilden fazla azaldı. Emtia fonlarının da stokların kritik bir eşiğe yaklaşmasıyla petrol konusunda daha fazla yükseliş beklemeye başladığı belirtiliyor.
Petrol 120 Dolara Çıkarsa Ne Olur?
Goldman Sachs’ın 120 dolarlık senaryosu, yalnızca mevcut fiyatın biraz daha yükselmesi anlamına gelmiyor. Banka, nakliye saldırılarının genişlemesi ve yoğunlaşmasını bu seviyeye giden temel koşul olarak görüyor.
Goldman’ın petrol için 120 dolar uyarısı da ilk kez bugün yapılmış değil. Banka, mevcut fiyat sıçramasından aylar önce, temmuz ayında benzer bir ihtimali gündeme getirmişti.
Piyasanın baskı altında olduğuna ilişkin bir başka işaret dizel fiyatlarında görülüyor. ABD’de dizel fiyatlarının rekor seviyelere çıkması ve ham petrolden varil başına 100 doların üzerinde işlem görmesi, arz sıkışıklığının tüketici tarafına da taşındığını gösteriyor.
Bu noktada petrol fiyatının yönü yalnızca savaşın sürüp sürmediğine değil, enerji altyapısına ve taşımacılığa yönelik saldırıların ne kadar genişleyeceğine bağlı hale geliyor.
İran Gerilimi Daha Büyük Bir Savaşa Dönüşür mü?
İran konusunda çalışan International Crisis Group analisti Hamidreza Azizi, Tahran’ın tam ölçekli bir savaştan çok kontrollü bir tırmanmayı tercih edebileceğini düşünüyor.
Bunun kapsamında deniz taşımacılığına, ABD üslerine veya enerji tesislerine yönelik baskının artırılması ihtimali bulunuyor.
Fakat Azizi’ye göre asıl tehlike tarafların niyetlerinden çok yanlış hesaplama. Sınırlı tutulmak istenen bir misillemenin enerji altyapısına veya bölgesel deniz yollarına yayılması, petrol piyasasında çok daha sert bir arz şokuna yol açabilir.
Brent’in 100 dolara yaklaşması da bu riski artık fiyatların daha doğrudan yansıttığını gösteriyor.
Petrol Piyasasında Bundan Sonra Ne İzlenecek?
Önümüzdeki dönemde üç gelişme belirleyici olacak: tanker saldırılarının kapsamı, Hürmüz çevresindeki deniz taşımacılığı ve petrol stoklarının ne kadar daha gerileyeceği.
Savaşın enerji akışına etkisi sınırlı kalırsa petrol fiyatındaki risk primi azalabilir. Saldırılar genişler ve Körfez’den petrol taşımacılığı daha fazla aksarsa Goldman Sachs’ın 120 dolarlık Brent senaryosu yeniden piyasanın merkezine yerleşebilir.
Üstelik böyle bir hareket petrol piyasasıyla sınırlı kalmayabilir. Daha pahalı enerji, enflasyon beklentilerini ve merkez bankalarının faiz kararlarını da etkileyebileceği için hisse senetlerinden tahvillere ve kripto paralara kadar geniş bir alanda yeni fiyatlamalar yaratabilir.
Bu içerik genel piyasa verilerine dayanır ve yatırım tavsiyesi değildir. Kendi araştırmanızı yapmanızı öneririz.
Son Dakika kripto para haberleri için hemen tıkla.
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.