Emre Yumlu 
ABD’de ticaret politikası yeniden sert bir tartışmanın merkezine oturdu. ABD Yüksek Mahkemesi’nin, Başkan Donald Trump’ın barış döneminde ulusal acil durum yetkilerini kullanarak gümrük vergisi uygulayamayacağına hükmetmesinin hemen ardından Trump bu kez farklı bir yasal zemine dayanarak yüzde 10 oranında küresel tarife getireceğini açıkladı.
Mahkeme, Trump’ın daha önce Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’na (IEEPA) dayanarak uygulamaya koyduğu tarifelerin hukuki dayanağını geçersiz buldu. Kararda, söz konusu yasanın yürürlükte olduğu yaklaşık yarım asırlık süreçte hiçbir başkanın bu düzenlemeyi gümrük vergisi koymak için kullanmadığına dikkat çekildi. Ayrıca Anayasa’nın 1. Maddesi 8. Bölümü uyarınca vergi ve harç koyma yetkisinin Kongre’ye ait olduğu vurgulandı.
Yeni Yasal Dayanak: 1962 ve 1974 Ticaret Yasaları
Mahkeme kararını “mantıksız” olarak nitelendiren Trump, geri adım atmayacağını açıkça ifade etti. Başkan, yeni yüzde 10’luk küresel tarifeyi bu kez 1962 tarihli Ticaret Genişleme Yasası ve 1974 tarihli Ticaret Yasası kapsamındaki hükümlerle uygulayacağını duyurdu. Özellikle 232. ve 301. maddeler çerçevesindeki ulusal güvenlik ve ticaret yaptırımlarının yürürlükte kalacağını belirtti.
Trump’ın açıklamasına göre, ulusal güvenlik gerekçesiyle uygulanan mevcut tarifeler aynen devam edecek ve bunlara ek olarak 122. madde kapsamında ilave yüzde 10’luk küresel vergi devreye alınacak. Bu düzenleme, hâlihazırda uygulanan normal tarifelerin üzerine eklenecek.
Önceki Tarifeler ve Yüksek Mahkeme’nin Gerekçesi
Trump daha önce Kanada ve Meksika’dan ithal edilen ürünlere yüzde 25, Çin’den gelen ürünlere ise yüzde 10 oranında vergi uygulamıştı. Bu adımlar, uyuşturucu akışının “kamu sağlığı krizi” yarattığı ve Çin ile yaşanan ticaret açığının ABD’nin sanayi altyapısını tehdit ettiği iddialarına dayandırılmıştı.
Ancak Yüksek Mahkeme, bu gerekçelerin IEEPA kapsamında ulusal güvenlik tehdidi olarak değerlendirilemeyeceğine hükmetti. Karar, yürütme organının barış döneminde bu yasa aracılığıyla kapsamlı tarifeler koyma yetkisine sahip olmadığı yönünde net bir çerçeve çizdi.
Piyasalara Olası Etkiler
Trump’ın tarife politikaları geçmişte riskli varlık sınıflarında sert dalgalanmalara yol açmıştı. Küresel ticaret gerilimleri; hisse senetleri ve kripto varlıklar gibi yüksek volatiliteye sahip piyasalarda satış baskısını artırabiliyor. Yeni küresel vergi hamlesi de benzer şekilde yatırımcı güvenini etkileyebilir.
Önümüzdeki dönemde hem hukuki tartışmaların hem de ticaret politikalarındaki gelişmelerin küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
Son dakika kripto para haberleri için hemen tıkla
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.