Emre Yumlu 
Bitcoin geliştiricileri, gelecekte ortaya çıkabilecek kuantum bilgisayar riskine karşı önemli bir teknik adım attı. BIP 360 adlı öneri, Bitcoin Improvement Proposals deposuna eklenerek resmi inceleme sürecine alındı. Bu adım bir aktivasyon anlamına gelmese de, ağın kuantum sonrası döneme hazırlanması açısından kritik bir eşik olarak görülüyor.
BIP 360 Neyi Değiştiriyor?
BIP 360, “Pay-to-Merkle-Root” (P2MR) adı verilen yeni bir çıktı türü tanımlıyor. Bu tasarım, 2021’de devreye alınan Taproot güncellemesindeki “key-path spending” mekanizmasını devre dışı bırakıyor. Söz konusu mekanizma, harcama sırasında açık anahtarın ifşa edilmesine yol açıyor ve yeterince güçlü bir kuantum bilgisayarın bu açık anahtardan özel anahtarı türetebilmesi teorik olarak mümkün görülüyor.
Kriptografi araştırmacısı ve BIP 360 ortak yazarlarından Ethan Heilman, bu zayıf noktanın özellikle kuantum saldırılarına karşı hassas olduğunu belirtiyor. P2MR yapısı, Taproot’un yükseltilebilirliğini korurken kuantuma karşı savunmasız olan anahtar yolunu ortadan kaldırmayı hedefliyor. Ancak önerinin hayata geçmesi için geniş çaplı uzlaşı ve sonraki bir soft fork süreci gerekiyor.
Kuantum Tehdidi Ne Kadar Yakın?
Tartışmanın merkezinde zamanlama yer alıyor. Shor algoritması, yeterince güçlü ve hataya dayanıklı bir kuantum bilgisayarın açık anahtarlardan özel anahtar üretmesini teorik olarak mümkün kılıyor. Caltech Başkanı Thomas Rosenbaum, işlevsel ve hataya dayanıklı kuantum sistemlerin beş ila yedi yıl içinde geliştirilebileceğini öngörüyor. Nitekim Caltech araştırmacılarının 6.000’den fazla qubit’i yüzde 99,98 doğrulukla koherent halde tutması ve IBM’in 120 qubit’lik dolanık sistem duyurusu, ilerlemenin hızlandığını gösteriyor.
Buna karşın Heilman, uzun vadeli öngörülerin güvenilir olmadığını ve beş yıl içinde kriptografik açıdan tehdit oluşturacak bir sistemin ortaya çıkmasının düşük ihtimal olduğunu düşünüyor. Benzer şekilde Casa’nın kurucu ortağı ve güvenlik sorumlusu Jameson Lopp, kriptografiyi gerçekten tehdit edecek ölçekten hâlâ birkaç büyüklük mertebesi uzakta olunduğunu savunuyor.
Asıl Zorluk: Teknik mi, Sosyal mi?
ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü, kuantum sonrası geçiş için hedefleri 2030’ların ortalarına yayıyor. Ancak Bitcoin’de bir değişikliğin aktive edilmesi, yalnızca teknik hazırlık değil; madenciler, node operatörleri ve kullanıcılar arasında yaklaşık yüzde 95’lik bir destek gerektiriyor. Ağ protokollerinin zamanla “kemikleşmesi”, fikir birliğini zorlaştırabiliyor.
Bazı sektör temsilcileri kuantum riskini abartılı bulsa da, geliştiriciler varoluşsal riskleri ciddiye almanın Bitcoin’in uzun vadeli değeri için kritik olduğu görüşünde. Belirsizlik sürüyor; ancak hazırlık süreci şimdiden başlamış durumda.
Son dakika kripto para haberleri için hemen tıkla
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.