Yeliz Akmaca 
İnternet bugün hâlâ birkaç dev şirketin sunucularına yaslanıyor. Verilerimiz oralarda tutuluyor, erişim kuralları başkaları tarafından belirleniyor ve gizlilik çoğu zaman bir vaat olarak kalıyor.
Autonomi, bu yapıyı temelden değiştirmeyi hedefleyen yeni bir ağ mimarisi sunuyor: merkeziyetsiz, blockchain’siz, kuantum güvenli ve “bir kez öde, sonsuza kadar sakla” mantığıyla çalışan otonom bir veri katmanı.
Ama Autonomi sadece bir depolama ağı değil. Aynı zamanda küresel ölçekte çalışan, kendi kendini yöneten ve kimsenin kontrolünde olmayan bir dijital altyapı.
Autonomi’nin Temel Özellikleri
Otonom Ağ Mimarisi
Autonomi, klasik merkeziyetsiz sistemlerin ötesine geçiyor. Ağ, aynı anda hem küresel bir bilgisayar kapasitesi pazarı gibi çalışıyor hem de bu kapasiteyi internetin doğal bir parçası hâline getiriyor. İzin gerektirmeyen, kendini onaran ve ölçek büyüdükçe güçlenen bir yapıdan söz ediyoruz.
Blockchain’siz Dağıtık Defter (DLT)
Veriler zincir üzerinde tutulmuyor. Autonomi, blockchain kullanmayan bir Dağıtık Defter Teknolojisi (DLT) ile çalışıyor. Bu sayede işlem darboğazları oluşmuyor, ölçeklenebilirlik doğal şekilde artıyor ve ağ büyüdükçe performans düşmek yerine yükseliyor.
Bu yaklaşım, geleneksel merkeziyetsiz depolama projelerinin yaşadığı pek çok teknik sınırı devre dışı bırakıyor.
Kuantum Güvenli Şifreleme
Ağa yüklenen tüm veriler, cihazdan çıkmadan önce otomatik olarak şifreleniyor. Bu şifreleme, teorik olarak kuantum bilgisayarlarına karşı bile dayanıklı olacak şekilde tasarlanmış durumda.
Veriler aktarım sırasında da uçtan uca şifreli. Yani içerik izlenemiyor, kullanım davranışları takip edilemiyor, üçüncü taraflar ağ trafiğini analiz edemiyor. Bulutun sunduğu rahatlık korunurken, veri internete çıplak şekilde hiç temas etmiyor.
Günlük Cihazlardan Oluşan Küresel Ağ
Autonomi yalnızca büyük veri merkezlerine dayanmaz. Küçük bilgisayarlardan kişisel cihazlara kadar milyonlarca node ağın parçası olabilir.
Bu yaklaşım hem çevresel verimlilik sağlar hem de gerçek anlamda dağıtık güvenlik yaratır. Ne kadar çok cihaz katılırsa, ağ o kadar sağlam hâle gelir.
Gizlilik Varsayılan Ayar
Autonomi’de gizlilik opsiyon değildir, mimarinin kendisidir.
Zero-knowledge yapı sayesinde node’lar tuttukları verinin içeriğini bilmez. Verinin kaynağı veya sahibi tespit edilemez. Tarama ve kullanım alışkanlıkları izlenemez.
Parolalar ve kimlik bilgileri kullanıcı cihazından çıkmaz. Tek bir kimlikle sınırsız uygulama ve servisle etkileşime girilebilir. Veri kullanıcıya aittir; erişimi kullanıcı belirler.
Nasıl Çalışır?
Autonomi, merkezi sunucular yerine kendi kendini yöneten küresel bir veri katmanı üzerine kuruludur. Altyapı, MaidSafe tarafından geliştirilen protokollerle çalışır.
Süreç basit ama derindir. Önce veri küçük parçalara (chunks) ayrılır. Her parça yalnızca kullanıcının cihazında bulunan anahtarlarla şifrelenir. Bu anahtarlar internete hiç çıkmaz.
Ardından şifreli parçalar ağ geneline rastgele dağıtılır ve birden fazla kopyası oluşturulur. Her veri kümesi, sadece kendisine ait küçük bir node grubu (close group) tarafından korunur.
Node’lar birbirlerini sürekli denetler. Görevini yerine getirmeyenler otomatik olarak ağdan çıkarılır. Yeni cihazlar devreye girer, veri yeniden dengelenir.
Sonuç: kendi kendini yöneten, arızaya dayanıklı ve kalıcı bir küresel depolama sistemi.
Bir Kez Öde, Sonsuza Kadar Sakla
Autonomi’nin en ayırt edici yönlerinden biri ödeme modelidir. Veri yüklenirken tek seferlik ücret ödenir. Sonrasında erişim ücretsizdir, indirme ücretsizdir, abonelik yoktur.
Bu yapı gerçek veri egemenliğinin temelini oluşturur. Dosyalara erişim artık şirket politikalarına ya da platform kararlarına bağlı kalmaz.
Ağ içi ekonomik denge, node’lara dağıtılan network token ödülleriyle sağlanır. Böylece kapasite sunan cihazlar teşvik edilirken sistem tamamen otonom biçimde çalışmaya devam eder.
Autonomi Ne Sağlıyor?
Autonomi; şifreli, dağıtık ve kalıcı veri altyapısıyla şunları mümkün kılar:
-
özel bulut depolama alternatifleri
-
sansüre dayanıklı yayın platformları
-
NFT içeriklerinin doğrudan saklanması
-
blockchain uygulamaları için off-chain veri katmanı
-
kişisel AI hafızası ve RAG sistemleri
-
arşivleme ve değiştirilemez kayıtlar
Sunucu yönetimi yok. Vendor lock-in yok. Orta katman yok.
Sadece kullanıcı, cihaz ve ağ.
Arkasındaki Ekip
Projenin temelleri yaklaşık 18 yıl önce atıldı.
Kurucu mühendis David Irvine, merkezi sunuculara dayanmayan bir internet fikriyle yola çıktı ve bu vizyonu hayata geçirmek için MaidSafe’i kurdu. Irvine, dijital güvenlik ve ağ mimarisi alanında 40’tan fazla patente sahip.
CEO koltuğunda Web3 ölçekleme deneyimiyle tanınan Sarah Buxton bulunuyor. Strateji tarafını ise insan-merkezli otonom sistemler üzerine çalışan Jim Collinson yönetiyor.
Finans ve kurumsal yapı, Andy Laverty ve David Allan gibi deneyimli yönetim kurulu üyeleriyle destekleniyor.
ANT Token Kullanım Alanları
Autonomi ağının yerel varlığı olan ANT, yalnızca bir ödeme aracı değil; ağın otonom ekonomisini ayakta tutan temel mekanizma.
ANT şu amaçlarla kullanılıyor:
-
veri yükleme sırasında tek seferlik depolama ücreti
-
node operatörlerini depolama ve bant genişliği katkısı karşılığında ödüllendirme
-
ağ içi kaynak tahsisini dengeleme
-
otonom pazarın işlemesini sağlama
Kritik fark şu: kullanıcılar yalnızca upload sırasında ANT harcar. Sonrasında veriye erişim ücretsiz kalır.
CMC Token Arz Verileri (ANT)
ANT token için mevcut arz tablosu şu şekilde:
-
Toplam Arz (Total Supply): 1.2 milyar ANT
-
Maksimum Arz (Max Supply): 1.2 milyar ANT
-
Dolaşımdaki Arz (Circulating Supply): 299.59 milyon ANT
-
Holder Sayısı: 66.12 bin cüzdan
Bu veriler, tokenlerin yalnızca yaklaşık %25’inin şu anda piyasada dolaşımda olduğunu gösteriyor. Geri kalan arzın zaman içinde açılması, ilerleyen dönemlerde fiyat üzerinde potansiyel baskı oluşturabilecek önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
ANT Token Dağılımı
Toplam 1.2 milyar ANT şu şekilde bölünmüş durumda:
-
Token Holders (MAID / EMAID dönüşümü + test teşvikleri): %38 — 456M ANT
-
Node Emissions: %20 — 240M ANT (12 yıla yayılmış)
-
Autonomi Foundation: %20 (uzun vadeli unlock modeli)
-
MaidSafe Shareholders: ~%18 — 214.748.365 ANT
Node ödülleri sınırsız değil; 240 milyon ANT ile sınırlandırılmış ve 12 yıllık bir takvime bağlanmış durumda. Bu da ağ güvenliği sağlanırken uzun vadeli token seyreltmesini kontrol altında tutuyor.
Autonomi Ekosistemi
Autonomi klasik bir “dApp marketplace” değil.
Ağ geliştiricilere doğrudan şu yapı taşlarını sunuyor:
-
kalıcı şifreli depolama
-
içerik adresleme
-
serverless backend altyapısı
-
kimliksiz veri erişimi
-
cihaz tarafı uygulama çalıştırma modeli
Bu sayede hedeflenen kullanım alanları arasında private-by-design depolama uygulamaları, sansüre dayanıklı yayın platformları, NFT içerik saklama, blockchain projeleri için off-chain veri katmanı, kişisel AI hafızaları ve immutable arşiv çözümleri yer alıyor.
Autonomi bir uygulama platformu değil; internetin veri altyapısı olmayı hedefliyor.
Proje Bağlantıları
Son Dakika kripto para haberleri için hemen tıkla.
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.