Yeliz Akmaca 
Aztec Network, Ethereum’un üzerine kurulan ve gizliliğe odaklanmış bir Layer‑2 (L2) blockchain platformudur. Sıfır bilgi ispatları (ZKPs) sayesinde işlemler, bakiyeler ve kontrat mantığı yalnızca ilgili taraflar tarafından görülebilir. Bu yaklaşım, şeffaflığın yanı sıra gizliliği de konfigüre edilebilir hâle getirir. Platform, gizliliği tamamen zorunlu olmaktan çıkarıp ihtiyaçlara göre programlanabilir kılar. Ignition Chain ile Ethereum’un güvenliğinden ödün vermeden, gerçek dünya varlıklarının on-chain katılımını mümkün hâle getirir.
Neden Gizlilik?
Blockchain’in doğası gereği tüm kullanıcı verileri ve işlemler herkese açıktır. Bu şeffaflık başta iyiyken, kurumların, varlıkların ve kişisel verilerin zincirde yer almasını zorlaştırır. Aztec, gizliliği zincirin doğal bir parçası hâline getirerek bu yapısal sorunu aşmayı amaçlar.
Kurucular ve Çekirdek Ekip
Projeyi kuran ekip, kriptografi ve blockchain alanında deneyimli isimlerden oluşur:
-
Zac Williamson (CEO): Fizik doktorası sahibi, PLONK sıfır bilgi ispat sisteminin ortak geliştiricisi.
-
Joe Andrews: Merkeziyetsiz gizlilik çözümlerine odaklanan deneyimli kurucu.
-
Tom Walton-Pocock: Stratejik planlama ve geliştirme lideri.
Aztec Labs geliştirmeyi, Aztec Foundation ise ağ desteğini yürütür. Sekiz yıldır Ethereum gizliliğini inşa eden ekip, cypherpunk felsefesiyle yenilikçi çözümler geliştiriyor.
Finansman ve İşbirlikleri
Aztec, toplamda 119–170 milyon dolar arası yatırım aldı. Öne çıkan yatırımcılar: a16z, Paradigm, Coinbase Ventures, Consensys ve Vitalik Buterin. Stratejik ortaklar arasında Uniswap Labs, P2P.org, Nethermind ve ZKV bulunur. Ağ, 185’ten fazla operatörle global olarak çalışıyor ve Ethereum ekosistemiyle entegre. Gizlilik odaklı projelerle (ZKPassport) işbirlikleri yürütüyor.
Projenin Amacı
Aztec, blockchain’in doğal şeffaflığının sınırlamalarını aşmayı hedefler. Kullanıcı verilerini ve işlemleri uçtan uca gizli tutarken, geliştiricilerin esnek gizlilik düzeyleri uygulamasına imkân verir. Proje, DeFi, NFT, DAO ve Web3 alanlarında yeni kullanım senaryoları sunuyor.
Mekanizma Nasıl İşliyor?
Aztec, ZK-rollup ve PLONK tabanlı doğrulama sistemiyle Ethereum üzerinde çalışır. Ignition Chain ile blok sıralama ve ispat merkeziyetsiz şekilde yapılır. Sequencer’lar AZTEC token stake ederek blok üretir, prover’lar ise ZK ispatları oluşturur. Blok ödülleri %70 sequencer, %30 prover dağıtılır. Noir dili, geliştiricilerin gizli uygulama yazmasını kolaylaştırır. Ağ, 75.000+ blok üretmiş ve %99’un üzerinde doğrulama oranına sahip.
-
Kullanıcı token’larını veya işlemleri gönderir.
-
Sıfır bilgi ispatı üretilir.
-
Ethereum mainnet sadece işlemin doğruluğunu görür; içeriğini değil.
Teknik Gizlilik Özellikleri
-
Hibrit Devlet Modeli: Ethereum hesap tabanlı yapı ve UTXO benzeri gizlilik modeli birleştirilir.
-
İstemci Tarafı Kanıtlama: ZKP cihazda üretilir, hassas veriler ağdan ayrılmaz.
-
Noir Dili: Geliştiriciler kriptografi uzmanı olmadan gizli dApp yazabilir.
-
Call-Stack Gizleme: Kernel devreleri fonksiyon çağrılarını ve işlem sayısını gizler.
Aztec’te Yönetişim Nasıl İşler?
Aztec’te ağ değişiklikleri tek bir merkezden değil, zincir üzerindeki çok aşamalı bir süreçle hayata geçirilir.
-
Öneri Aşaması
Süreç bir sequencer’ın yeni bir rollup yapısı veya teknik güncelleme önermesiyle başlar. Güncelleme mantığı zincire yüklenir ve governance sözleşmesi üzerinden resmen duyurulur. -
Destek Toplama
Diğer sequencer’ların yeterli desteği oluştuğunda, herhangi bir kullanıcı öneriyi oylamaya taşıyabilir. Bu adım, sürecin kapalı kalmasını engeller. -
Oylama
Stake eden sequencer’lar, governance sözleşmesi aracılığıyla öneri için oy kullanır. Karar, zincir üzerinde ve şeffaf biçimde alınır. -
Uygulama
Oylama kabul ile sonuçlanırsa, güncelleme ağın yeni “canonical rollup” yapısı hâline gelir ve otomatik olarak yürürlüğe girer.
Gelişim Sürecinde Neler Var?
-
Programlanabilir Gizlilik
Özel ve genel akıllı sözleşmeler aynı mimari içinde çalışabiliyor. Mevcut odak noktası veri kullanılabilirliği; ilerleyen aşamada sözleşme standartlarının netleştirilmesi hedefleniyor. -
Merkeziyetsiz Ağ Yapısı
Sequencer ve prover altyapısı kuruldu. Staking, gas ücretleri ve ağ yönetimi hâlen geliştirme aşamasında. Amaç, merkezi kontrol noktalarının tamamen kaldırılması. -
Kanıt Sistemi (ZK-Proving)
ZK-ispat kütüphaneleri hazır durumda. Güvenlik testleri ve kanıt delegasyonu süreçleri yürütülüyor. Sistem, denetlenebilirlik ve uzun vadeli dayanıklılık için optimize ediliyor. -
Noir Programlama Dili
Gizlilik odaklı uygulamalar için geliştirilen Noir, temel yapısını tamamladı. Test kapsamı genişletiliyor ve Noir 1.0 sürümüne geçiş planlanıyor.
Yol Haritası
-
2018: Kuruluş ve PLONK geliştirilmesi.
-
2022: 100 milyon dolarlık Series B yatırımı.
-
Kasım 2025: Ignition Chain başlatıldı.
-
Aralık 2025: Token satışı (~60M$).
-
Ocak 2026: TGE onayı alındı.
-
Şubat 2026: Token’lar ticarete açılıyor; Uniswap V4 pool aktif olacak.
-
Gelecek: Fractional staking, gizli akıllı sözleşmeler, Ethereum uyumlu geliştirmeler.
AZTEC Token Kullanımı
-
Staking: Sequencer çalıştırmak için veya delege etme.
-
Governance: Protokol değişikliklerinde oy hakkı.
-
İşlem Ücretleri: Ağ kullanımı için ödeme.
-
Blok Ödülleri: Sequencer ve prover’lara dağıtım.
-
Ağ Güvenliği: PoS ile merkeziyetsiz yapıyı korur.
Token Bilgileri ve Dağılım
AZTEC (sembol: $AZTEC), Ethereum üzerinde çalışan gizlilik odaklı Layer-2 çözümü Aztec Network’ün yerel token’ıdır.
-
Sembol: AZTEC
-
Toplam Arz: 10.35 milyar
-
Lansman: Aralık 2025, Uniswap CCA üzerinden (~350M$ FDV)
-
Kilitler: Takım ve yatırımcılar 1 yıl kilit + 2 yıl vest
Token’lar, Ethereum üzerinde çalışan ve kilit–açılım kurallarını otomatik olarak uygulayan Aztec Token Position (ATP) kontratlarında tutuluyor.
Bu yapı sayesinde token’lar;
kilitlenebiliyor, kademeli açılabiliyor, staking veya yönetişimden geçici olarak dışlanabiliyor. Yani dağılım, zincir üstünde teknik olarak zorlanan bir disipline bağlı.
Dağılım:
-
Yatırımcı ve erken destekçiler: %27.26
-
Çekirdek takım: %21.06
-
Vakıf: %11.71
-
Ekosistem hibeleri: %10.73
-
Gelecek teşvikler: %4.89
-
Y1 ağ ödülleri: %2.41
-
Likidite / rezervler: %21.96
Ekosistem ve Uygulamalar
-
Azguard Wallet: Tarayıcı cüzdanı, özel token yönetimi sağlar.
-
Nemi DEX: Kullanıcı kimliğini gizli tutar, işlem miktarını şeffaf gösterir.
-
Nyx, Olla, Raven House: Gizli NFT sahipliği ve ticareti sunar.
-
ZKPassport: Gerçek dünya kimliklerini seçmeli olarak blockchain’e bağlar.
Ağ, 3.400+ sequencer ve 5 kıtada operatörle destekleniyor; testnet etkinlikleri ve hibelerle ekosistem büyüyor.
Temel Özellikler
-
Programlanabilir gizlilik katmanları
-
Lansmandan itibaren merkeziyetsiz yapı
-
%99+ doğrulama oranı ve Ethereum uyumluluğu
-
Noir dili ile kolay ZK geliştirme
-
Kamu ve özel durumları aynı uygulama içinde birlikte çalıştırabilen hibrit mimari
-
Blok ödülleriyle teşvik ve güvenlik
Resmi Bağlantılar
-
Web Sitesi: https://aztec.network
-
Ekonomik Whitepaper (Tokenomics): https://aztec.network/economic-whitepaper
-
X (Twitter): https://x.com/aztecnetwork
Son dakika kripto para haberleri için hemen tıkla
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.