Yeliz Akmaca 
XMAQUINA, en basit tabiriyle robotik ve otomasyon dünyasını demokratikleştirmeyi hedefleyen bir Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon (DAO). Proje, sadece büyük risk sermayesi (VC) şirketlerinin yatırım yapabildiği dev robotik firmalarına ve otonom makine projelerine, sıradan yatırımcıların da $DEUS token aracılığıyla ortak olabilmesini sağlıyor. Yani aslında “robotik dünyasının MicroStrategy’si” olmayı hedefleyen bir yatırım ve yönetim protokolü diyebiliriz.
Bu yapı içinde DEUS, ekosistemin yönetişim ve koordinasyon token’ıdır. DEUS sahipleri, DAO hazinesinin nasıl kullanılacağına, hangi robotik şirketlere yatırım yapılacağına ve yeni Physical AI girişimlerinin nasıl ölçekleneceğine kolektif olarak karar verir.
XMAQUINA kendisini bir “robotik endeks token’ı” gibi konumlandırıyor: Tek bir varlık üzerinden, geleceğin makine ekonomisine maruz kalmayı amaçlıyor.
Projenin Ortaya Çıkış Fikri
XMAQUINA’nın çıkış noktası oldukça net bir soruya dayanıyor:
“Emek artık sermaye için gerekli değilse, insanlar sermayeye nasıl ortak olacak?”
Yapay zekâ artık yalnızca ofis işlerini değil, üretimden lojistiğe kadar fiziksel emeği de ikame etmeye başladı. Tesla, Figure ve benzeri şirketlerin geliştirdiği humanoid robotlar; fabrikalarda, depolarda ve hatta ev içinde insan performansını aşmaya yaklaşıyor.
XMAQUINA bu dönüşümde bireylerin sistem dışına itilmemesi gerektiğini savunuyor. Çözüm olarak da, insanlara bu dönüşümü yaratan teknolojilerin sahibi olma imkânı sunmayı hedefliyor.
Yapay zeka ve robotlar iş gücünün yerini aldığında, bu makinelerin sahibi kim olacak? XMAQUINA, bu mülkiyetin sadece birkaç dev şirketin elinde kalmasına karşı çıkıyor. “Eğer bir robot bir iş yapıp para kazanıyorsa, o paranın bir kısmı topluluğa gitmeli” vizyonuyla hareket ediyorlar.
Takım ve Organizasyon Yapısı
XMAQUINA klasik bir “kurucu CEO” modeliyle ilerlemiyor. Proje;
-
MachineDAO
-
Northstar Council
-
Execution Engine
-
Scoring Committee
gibi alt yapılarla, daha çok kurumsal bir yatırım DAO’su mantığında çalışıyor.
Kurucu ekip ve çekirdek geliştiriciler, projeyi başlatan ve altyapıyı inşa eden taraf olsa da uzun vadeli hedef, yönetişimin tamamen topluluğa devredilmesi. Bu geçiş, TGE sonrası Governance V2 ile planlanıyor.
Yatırımcıları Kim?
Proje sadece fikir aşamasında kalmamış, piyasanın devlerinden büyük bir onay almış durumda. Yayınlanan son verilere göre XMAQUINA, aralarında Borderless ve Moonrock Capital gibi isimlerin de bulunduğu dev bir konsorsiyumdan 10 milyon dolar yatırım almayı başardı. Ayrıca 2000’den fazla aktif topluluk üyesiyle, robotik dünyasını demokratikleştirme yolunda emin adımlarla ilerliyor.
Proje Ne Yapıyor, Nasıl Çalışıyor?
XMAQUINA ekosistemi iki ana sütun üzerine kurulu:
1) XMAQUINA DAO
DAO, çok varlıklı bir hazineyi yönetiyor. Bu hazinede:
-
Humanoid robotik şirketlerinde özel paylar
-
Physical AI odaklı girişimler
-
DePIN ve Machine RWA varlıkları
yer alabiliyor.
Topluluk; araştırma, oylama ve yürütme süreçleriyle bu yatırımların yönünü belirliyor. Amaç, yalnızca token tutmak değil; gerçek dünyada çalışan makinelerden değer üretmek.
2) Machine Economy Launchpad
Launchpad, robotik ve Physical AI projelerinin SubDAO olarak kurulmasını sağlıyor.
Bu yapı sayesinde:
-
Girişimler DAO çatısı altında fon toplayabiliyor
-
Makine ve robot varlıkları tokenize edilebiliyor
-
Gelir üreten fiziksel sistemler zincir üstü yönetişime açılıyor
Her SubDAO, XMAQUINA ekosistemine %5 token payı bırakıyor. Bu da ana DAO için sürdürülebilir bir değer akışı yaratıyor.
Physical AI Vizyonu
XMAQUINA’nın merkezinde “Physical AI” kavramı yer alıyor. Bu alan;
-
Agentic AI (otonom karar alabilen sistemler)
-
Robotik donanım
-
Gelişmiş sensörler (LiDAR, görüntüleme, dokunsal algı)
-
World Foundation Models
gibi teknolojilerin birleşimini ifade ediyor.
Buradaki fark, AI’ın yalnızca ekranda değil, gerçek dünyada hareket eden makineler üzerinde çalışması. XMAQUINA, bu dönüşümün kaçınılmaz olduğuna inanıyor ve erken aşamada pozisyon almayı hedefliyor.
Yönetişim Modeli
DEUS sahipleri, projenin “beyni” konumunda. Hangi robotik şirketine yatırım yapılacağı, hazinedeki fonların nasıl yönetileceği ve protokol güncellemeleri tamamen DAO oylamalarıyla belirleniyor. Yani elinizde DEUS varsa, “Şu şirketin hissesini alalım” diyebiliyorsunuz.
DEUS stake edenler, xDEUS ile oylamalara katılabiliyor; fonlama önerileri, hazine kararları ve ekosistem kârlarının yönü topluluk tarafından belirleniyor.
Governance V1 (TGE Öncesi)
-
Öneriler Northstar Council tarafından hazırlanıyor
-
Snapshot üzerinden oylama yapılıyor
-
Oy süresi 3–5 gün
-
%1 katılım yeter sayısı
Governance V2 (TGE Sonrası)
-
veToken (vote-escrow) modeli
-
Tüm DAO üyeleri teklif sunabilecek
-
Zincir üstü yürütme
-
Daha yüksek merkezsizleşme
Amaç, hızdan ödün vermeden kademeli olarak gücü topluluğa devretmek.
DEUS Token Ne İşe Yarıyor?
DEUS, ekosistemin bağlayıcı katmanı olarak çalışıyor.
Başlıca kullanım alanları:
-
DAO hazinesi üzerinde oy hakkı
-
Yatırım ve tahsis kararlarına katılım
-
SubDAO lansmanlarında yönetişim
-
Makine operasyonlarından doğan değerin paylaşımı
DEUS stake eden kullanıcılar, yalnızca oy kullanmıyor; makine ekonomisinin büyümesinden doğrudan pay alıyor.
Yol Haritası Sırada Ne Var?
-
Q4 2024 – Q1 2025: DAO mimarisinin kurulması ve Genesis müzayedelerinin başlaması (Tamamlandı/Devam ediyor).
-
Q2 – Q3 2025: İlk 5 büyük robotik yatırımı (1X ve Figure gibi devlere yatırım yapıldı bile). DEUS Labs’in devreye girmesi.
-
Q4 2025 ve sonrası: TGE (Token Üretim Etkinliği), büyük borsalarda listelenme ve çoklu zincir (multichain) genişlemesi.
UBO Pilot Programı peaq ile devreye girecek ve merkeziyetsiz ekonomik sistemlerde kullanım testi yapılacak. Aynı dönemde UAE’de Machine RWA’lar için düzenleyici sandbox başlatılacak ve deneysel uygulamalar yasal çerçeveyle test edilecek. 2026 başında, ilk SubDAO’lar kuruldu ve ekosisteme yeni sermaye girişi başladı.
Token Bilgileri
-
Token Adı: DEUS
-
Toplam Arz: 1.000.000.000
-
Maksimum Arz: 1 milyar (sabit)
-
Durum: Non-transferable (şu aşamada)
-
TGE’de Dolaşımdaki Arz: %26.94
DAO hazinesinde tutulan token’lar yalnızca yönetişim oylamasıyla açılabiliyor.
Token Dağılımı (Özet)
-
Genesis Auction: %30
-
DAO Treasury: %30
-
Core Contributors: %12.5
-
Strategic Contributors: %8
-
Foundation: %7.5
-
DEUS Development Lab: %7.5
-
Liquidity & Adoption: %3.5
-
Advisors: %1
Dağılım, klasik VC ağırlıklı projelere kıyasla daha topluluk merkezli bir yapı sunuyor.
Ekosistem ve Yapısı
XMAQUINA, bir makine ekonomisi holdingi gibi kurulmuş. DAO Core, hazinenin ne yapacağına karar veriyor, Physical AI yatırımlarına bakıyor. DEUS Labs’ta açık kaynak robotik ve etik yapay zekâ projeleri geliştiriliyor. Machine Economy Launchpad, SubDAO’lar kuruyor, robotik projeleri token hâline getiriyor, büyütüyor.
Hazine portföyünde Figure AI, 1X, Apptronik, Agility Robotics var. Toplam değeri yaklaşık 31 milyon dolar. Peaq, Aerodrome, Raydium ve MachineX ile ekosistem birbirine bağlı. Topluluk 1.200’den fazla aktif katkıcıya sahip. X takipçisi 57 bin.
Özellikler
-
Özel robotik şirketlerine zincir üstü erişim
-
Tokenize edilmiş fiziksel makineler
-
DAO kontrollü yatırım süreci
-
SubDAO modeliyle ölçeklenebilir yapı
-
Açık kaynak ve merkeziyetsiz geliştirme vizyonu
XMAQUINA, yalnızca bir yatırım DAO’su değil; makine ekonomisi için bir koordinasyon katmanı olmayı hedefliyor.
Resmi Bağlantılar
Son dakika kripto para haberleri için hemen tıkla
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.