Yeliz Akmaca 
İran‘daki kitlesel protestolar ve beraberinde gelen internet kesintisi, küresel Bitcoin madencilik ağını ve yerel kripto kullanımını doğrudan etkiliyor. Ekonomik krizle sarsılan ülkede dijital varlıkların geleceği, teknolojik direnç ile siyasi baskı arasındaki ince çizgide, küresel piyasalar için kritik bir dayanıklılık testi sunuyor.
İran’ın Madencilik Gücü ve Küresel Etkileri
İran, düşük enerji maliyetleri sayesinde bir dönem küresel Bitcoin hashrate (işlem gücü) payında zirveye oynasa da günümüzde bu oran %5’in altına gerilemiş durumda. Yaşanan internet kesintisi, madencilerin havuzlarla olan koordinasyonunu zorlaştırsa da Bitcoin’in merkeziyetsiz yapısı bu tür bölgesel şokları absorbe edebilecek kapasitededir. 2021’deki Çin yasağında %40’lık bir kayıp yaşayan ağ, İran kaynaklı küçük çaplı düşüşleri zorluk ayarıyla otomatik olarak dengeleyebilir.
İnternetsiz Kripto İşlemi Mümkün mü?
Ülkede internetin tamamen kesilmesi, 7 milyona yakın kripto kullanıcısını zor durumda bıraktı. Ancak Starlink uyduları, Blockstream uydu ağı ve Bluetooth tabanlı Bitchat gibi alternatif teknolojiler, internetin olmadığı senaryolarda işlem verilerini iletmek için devreye giriyor. Özellikle eşler arası (P2P) mesajlaşma ağları, fiziksel bağlantı kısıtlıyken bile Bitcoin transfer verilerini taşıyarak finansal özgürlüğün dijital kalesini korumaya çalışıyor.
İran’daki internet karartması, Bitcoin madenciliğinin sanılanın aksine sadece yüksek bant genişliğine değil, kesintisiz enerjiye olan bağımlılığını ve teknik esnekliğini gündeme taşıyor. Dijital bir varlığın fiziksel izolasyon altındaki hayatta kalma mücadelesi, ağın zorluk seviyesi ve operasyonel maliyetler üzerinde kritik bir belirleyici haline geliyor.
Çin Yasağından İran Kesintisine: Bitcoin’in Sınavı
Bitcoin’in dayanıklılığını anlamak için geçmişe bakmakta fayda var: Ağ, 2021 yılında Çin’in madencilik yasağından başarıyla sağ çıktı. O dönemde küresel hashrate’in %40’ından fazlası bir gecede ortadan kalkmasına rağmen Bitcoin durmadı; sadece zorluk seviyesini ayarlayarak yoluna devam etti. İran’ın küresel hashrate payı %5’in altında olduğu için, mevcut kesintinin etkisi Çin örneğiyle kıyaslandığında oldukça minimal kalmaktadır.
İnternet Kesintisi Cihazları Neden Hemen Durdurmaz?
Yaygın kanının aksine, endüstriyel Bitcoin madenciliği sürekli ve yüksek bant genişliğine sahip bir internete ihtiyaç duymaz. Madenciler için asıl hayati unsur istikrarlı elektrik gücüdür. Bloklar ağda her 10 dakikada bir yayımlandığı için, madencilik cihazları aralıklı veya kısıtlı bir bağlantıyla bile buldukları çözümleri sisteme iletebilirler. Dolayısıyla, internetin kesilmesi madenciliği bir gecede bitirmez, sadece operasyonel bir “sürtünme” yaratır.
Ekonomik Çöküş ve Kriptoya Kaçış
İran rialinin ABD doları karşısında rekor seviyede değer kaybetmesi, vatandaşları birikimlerini korumak için Bitcoin ve stabilcoinlere yönlendirdi. 2025’in ilk yarısında 3,7 milyar dolarlık kripto akışının gerçekleştiği ülkede, siyasi belirsizlik arttıkça dijital varlıklar birer “güvenli liman” olarak görülüyor. Ancak internet karartması, bu varlıklara erişimi ve borsalardaki likiditeyi kısıtlayarak yerel halk için ciddi bir operasyonel engel teşkil ediyor.
Madenciliğin Jeopolitik Geleceği
İran’daki kriz, Bitcoin hash gücünün istikrarlı ve güvenli bölgelere göçünü hızlandırıyor. Madenciler, siyasi risk taşıyan bölgeleri terk ederek enerji politikası şeffaf olan ülkelere yerleşiyor. Bu değişim, İran’ın küresel madencilikteki rolünü sembolik bir düzeye çekiyor. Mevcut tablo, Bitcoin’in devlet baskısına karşı direncini ve madencilik dünyasının esnek yapısını açıkça kanıtlıyor.
İranlı kullanıcılar, merkezi internet çöktüğünde yaratıcı çözümlerle yollarına devam ediyor. Tahran’daki küçük işletmeciler, dükkanlarına Starlink terminalleri kurarak doğrudan küresel ağa bağlanıyor ve ödemeleri bu şekilde alıyor. İranlı gençler, Bitchat gibi Bluetooth tabanlı uygulamalarla internete ihtiyaç duymadan “offline” işlem verisi transfer ediyor. Büyük madencilik tesisleri ise kesinti anında düşük bant genişlikli uydu linklerini devreye sokarak cihazlarını çalışır durumda tutuyor.
Son dakika kripto para haberleri için hemen tıkla
Konu ile ilgili yorumlarınızı bize yazabilirsiniz. Ayrıca, bu tarz bilgilendirici içeriklerin devamının gelmesini isterseniz, bizleri Telegram, Youtube ve Twitter kanallarımızdan takip edebilirsiniz.